Propozycje Kulturalne

P O L O G N E

P O L S K A

Decyzja Parlementu europejskiego - "Europejska Stolica Kultury"

DECYZJA 1419/1999/WE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY z dnia 25 maja 1999 roku,
ustanawiająca działanie wspólnotowe na rzecz akcji "Europejska Stolica Kultury" na lata 2005 do 2019.

PARLAMENT EUROPEJSKI I RADA UNII EUROPEJSKIEJ

uwzględniając Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską a w szczególności art. 151 tego Traktatu,

uwzględniając propozycję Komisji (1),

uwzględniając opinię Komitetu Regionów (2),

podejmując decyzję zgodnie z procedurą przewidzianą w artykule 251 Traktatu (3),

(1)biorąc pod uwagę, że Europa była w przeszłości i jest biegunem rozwoju artystycznego o wyjątkowym bogactwie i wielkiej różnorodności oraz że miasto odgrywało znaczącą rolę w kształtowaniu i oddziaływaniu kultur europejskich;

(2) biorąc pod uwagę, że artykuł 151 Traktatu nadaje Wspólnocie kompetencje w dziedzinie kultury; istnieje stąd potrzeba, aby całość działań Wspólnoty mających na celu promocję działalności kulturalnej była podejmowana na tej podstawie prawnej, według celów i środków jakie Traktat nadaje Wspólnocie;

(3) biorąc pod uwagę, że ministrowie odpowiedzialni za sprawy kulturalne, zebrani w łonie Rady, w dniu 13 czerwca 1985 roku, przyjęli rezolucję w sprawie organizowania każdego roku przedsięwzięcia "Europejskie Miasto Kultury" (4), którego podstawowym celem było udostępnienie społeczności europejskiej pewnych aspektów kulturalnych danego miasta, regionu czy kraju, które to przedsięwzięcie było wspierane finansowo przez Wspólnotę;

(4) biorąc pod uwagę, że analiza wyników osiągniętych przez europejskie miasta kultury wskazuje, iż przedsięwzięcie to wywiera pozytywny wpływ na media, na rozwój kultury i turystyki oraz powoduje wyczulenie mieszkańców na znaczenie, jakie posiada wybór ich miasta;

(5) biorąc pod uwagę, że te pozytywne wyniki nie zawsze miały skutki wybiegające poza czas trwania projektu i że należy zwrócić uwagę osób podejmujących decyzje, należących do władz publicznych wybranych miast, nie podważając ich kompetencji do decydowania o zawartości ich projektu, aby projekt kulturalny był włączony do dynamicznego procesu średnioterminowego;

(6) biorąc pod uwagę znaczenie tej inicjatywy zarówno w aspekcie pogłębienia tożsamości lokalnej i regionalnej jak i poparcia integracji europejskiej;

(7) biorąc pod uwagę, że w czasie dyskusji poprzedzających opinię z 7 kwietnia 1995 (5) na temat programu "Kalejdoskop", zatwierdzonego na mocy decyzji nr 719/96/WE (6), Parlament poprosił Komisję o przedstawienie specjalnego programu na temat "Europejskiego Miasta Kultury" po roku 2000, na podstawie artykułu 151 Traktatu;

(8) biorąc pod uwagę że, zważywszy na znaczenie i reperkusje akcji "Miasto Kultury", należy wprowadzić system desygnowania na zasadzie rotacji, dający każdemu Państwu Członkowskiemu możliwość wyznaczenia jednego z miast w regularnych odstępach czasu; że jednolita decyzja ustalająca porządek, w jakim Państwa Członkowskie będą siedzibą przedsięwzięcia jest najlepszym sposobem, aby wprowadzić system rotacji przewidywalnej, spójnej i przejrzystej;

(9) biorąc pod uwagę, iż wskazane jest, aby to Rada wyznaczała stolice kultury, zważywszy na wielkie znaczenie symboliczne, jakie Państwa Członkowskie przywiązują do tego faktu;

(10) biorąc pod uwagę, że wspólnotowa inicjatywa na rzecz "Europejskiego Miasta Kultury" musi odpowiadać wyznaczonym celom i odnosić się do środków przewidzianych Traktatem;

(11) biorąc pod uwagę, że do chwili obecnej przewidziany był wkład wspólnotowy do akcji "Europejskie Miasto Kultury" i "Europejski Miesiąc Kultury", w ramach programu Kalejdoskop, który zakończy się pod koniec 1999 roku;

(12) biorąc pod uwagę, że 22 września 1997 roku Rada przyjęła w sprawie przyszłości kulturalnej Europy (7) decyzję, w której zwróciła się do Komisji, na podstawie artykułu 208 Traktatu, o przedstawienie do maja 1998, propozycji przygotowania i finansowania jednolitego programu dla kultury, który będzie włączony do akcji "Europejska Stolica Kultury";

(13) biorąc pod uwagę, że Komisja przedstawiła Parlamentowi Europejskiemu i Radzie komunikat na temat pierwszego programu ramowego Wspólnoty Europejskiej na rzecz kultury, zawierającego propozycję decyzji ustanawiającej jednolite instrumenty programowania i finansowania współpracy kulturalnej,

NINIEJSZYM POSTANAWIAJĄ:

Artykuł 1

Ustanawia się działanie wspólnotowe zatytułowane "Europejska Stolica Kultury", którego celem jest prezentacja bogactwa, różnorodności i wspólnych charakterystycznych cech kultur europejskich oraz przyczynienie się do poprawy stanu wiedzy obywateli europejskich o nich samych.

Artykuł 2

1. Jedno z miast jednego z Państw Członkowskich jest wyznaczone jako "Europejska Stolica Kultury", kolejno według porządku zawartego w załączniku I. Porządek chronologiczny zapisany w załączniku nr I może być zmieniony za wspólną zgodą Państw Członkowskich, których to dotyczy. Kandydatura lub kandydatury miast są zgłaszane do Parlamentu Europejskiego, do Rady, do Komisji i do Komitetu Regionów przez zainteresowane Państwo Członkowskie z ewentualną rekomendacją tegoż, najpóźniej na cztery lata przed początkiem przedsięwzięcia.

2. Każdego roku Komisja zwołuje Jury, którego zadaniem jest przygotowanie raportu na temat zgłoszonych kandydatury lub kandydatur, biorącego pod uwagę cele i cechy charakterystyczne niniejszej akcji. W skład jury wchodzą niezależne wysokie osobistości będące ekspertami w dziedzinie kultury, w liczbie siedmiu, z których dwie są wyznaczane przez Parlament Europejski, dwie przez Radę, dwie przez Komisję i jedna przez Komitet Regionów. Jury przedstawia przygotowany raport do Komisji, do Parlamentu Europejskiego i do Rady.

3. Parlament Europejski może skierować opinię do Komisji na temat kandydatury lub kandydatur w terminie trzech miesięcy po otrzymaniu raportu. Rada, podejmująca decyzję z zalecenia Komisji, wydanego w świetle opinii Parlamentu Europejskiego i raportu jury, oficjalnie wyznacza miasto jako "Europejską Stolicę Kultury" na rok wymieniony we wniosku kandydatury.

Artykuł 3

Dossier kandydatury zawiera projekt kulturalny o wymiarze europejskim i oparty przede wszystkim na współpracy kulturalnej, zgodnie z celami i działaniami przewidzianymi w artykule 151 Traktatu.

Dossier prezentuje, w jaki sposób miasto europejskie ma zamiar:

- pokazać prądy kulturowe wspólne dla Europejczyków, które zainspirowało i do których wniosło istotny wkład,

- wypromować przedsięwzięcia łączące podmioty związane z kulturą z innych miast Państw Członkowskich i prowadzące do powstania trwałych więzi współpracy w dziedzinie kultury, oraz popierać ich zaprezentowanie w Unii Europejskiej,

- wspierać i rozwijać twórczość, zasadniczy element wszelkiej polityki kulturalnej,

- zapewnić mobilizację i udział w projekcie szerokich warstw społeczeństwa i co za tym idzie, zagwarantować społeczne oddziaływanie projektu w czasie i po zakończeniu roku kulturalnego,

- promować przyjazdy obywateli Unii i popierać jak najszersze upowszechnianie przewidzianych imprez posługując się wszelkimi środkami multimedialnymi,

- popierać dialog między kulturami Europy a innymi kulturami świata i w tym duchu przyczyniać się do otwarcia na innych ludzi i do rozumienia ich, co składa się na podstawowe wartości kulturalne,

- podnosić rangę dziedzictwa historycznego i architektury miejskiej oraz jakości życia w mieście.

Artykuł 4

Niniejsza akcja jest otwarta dla krajów europejskich spoza Unii. Kraje te mogą proponować kandydaturę miasta do tytułu "Europejskiej Stolicy Kultury" i winne uprzedzić o tym Parlament Europejski, Radę, Komisję i Komitet Regionów. Rada, podejmując decyzję z zalecenia Komisji i w sposób jednomyślny, oficjalnie wyznacza jedno z miast jako "Europejską Stolicę Kultury" na każdy rok, zwracając jednak uwagę na to, że pożądany jest czteroletni okres przygotowawczy.

Artykuł 5

Każde miasto opracowuje program imprez kulturalnych promujących jego kulturę i dziedzictwo kulturalne oraz jego miejsce we wspólnym dziedzictwie kulturalnym, włączając do działania podmioty kultury z innych krajów europejskich, w celu ustanowienia trwałych form współpracy. Przygotowując program, wyznaczone miasto powinno uwzględnić, poza wymienionymi wyżej elementami i w miarę możliwości, listę prezentującą kryteria programowania i ewaluacji figurujących w załączniku II. W zasadzie czas trwania programu dotyczy jednego roku, ale wyznaczone miasta mogą, w drodze wyjątku, wybrać krótszy okres. Miasta mogą podjąć decyzję o udziale regionu w realizacji programu. Programy miast wyznaczonych na ten sam rok powinny być ze sobą w pewnym sensie powiązane.

Artykuł 6

Każdego roku Komisja sporządza raport ewaluacyjny na temat wyników przedsięwzięcia w roku ubiegłym, do którego dołączona jest analiza przygotowana przez organizatorów tegoż. Raport ten jest kierowany do Parlamentu Europejskiego, Rady i Komitetu Regionów. Komisja ma również możliwość, w celu rewizji niniejszej decyzji, poczynić propozycje, które uważa za słuszne dla właściwego przebiegu niniejszego działania, w szczególności pod kątem przyszłego rozszerzenia Unii Europejskiej.

Sporządzono w Brukseli dnia 25 maja 1999 roku.

W imieniu Parlamentu Europejskiego

Przewodniczący

J.M. GIL-ROBLES

W imieniu Rady

Przewodniczący

H. EICHEL

Dz.U. C 362 z 28.11.1997, str.12

Dz.U. C 180 z 11.6.1998, str.70

Opinia Parlamentu Europejskiego wydana 30 kwietnia 1998 (Dz.U. C z 18.5.1998, str.55), wspólne stanowisko Rady z 24 lipca 1998 (Dz.U. C 285 z 14.9. 1998, str.5) i decyzja Parlamentu Europejskiego z 11 marca 1999 (Dz.U. C 175 z 21.6.1999) Decyzja Rady z 10 maja 1999.

Dz.U. C 153 z 22.6.1985, str.2.

Dz.U. C 109 z 1.5. 1995, str. 281

Decyzja nr 719/96/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 29 marca 1996 ustalająca program wsparcia dla działań artystycznych i kulturalnych o wymiarze europejskim (Kalejdoskop) (Dz.U. L 99 z 20.4. 1996, str. 20).

Dz.U. C 305 z 7.10.1997, str.1.

ZAŁĄCZNIK I

PORZĄDEK PREZENTACJI KANDYDATUR DO TYTUŁU EUROPEJSKIEJ STOLICY KULTURY.

ZAŁĄCZNIK II

LISTA PREZENTUJĄCA KRYTERIA PROGRAMOWANIA I EWALUACJI

Ewentualne elementy programu wyznaczonych miast:

- waloryzacja wspólnych prądów artystycznych w powstaniu których miasto odegrało szczególną rolę,

- realizacja imprez i wydarzeń artystycznych (muzyka, taniec, teatr, sztuki wizualne, kino, itd...) oraz poprawa promocji kultury i zarządzania kulturą,

- przybliżanie obywatelom Unii osobistości i znaczących zdarzeń z historii i kultury miasta,

- organizacja specjalnych działań w celu promowania innowacyjnej twórczości artystycznej i powstawania nowych form działań kulturalnych i dialogu,

- realizacja inicjatyw w udostępnianiu społeczeństwu dziedzictwa ruchomości i nieruchomości oraz twórczości artystycznych charakterystycznych dla miasta,

- realizacja specjalnych projektów kulturalnych popierających dostęp młodzieży do kultury,

- realizacja specjalnych projektów kulturalnych mających na celu wzmocnienie spójności społecznej,

- upowszechnianie zaprogramowanych działań, w szczególności poprzez środki multimedialne i audiowizualne oraz podejście wielojęzyczne,

- wkład do rozwoju działalności gospodarczej, zwłaszcza zatrudnienia i turystyki,

- konieczność rozwijania turystyki kulturalnej wysokiej jakości i o charakterze innowacyjnym, biorąc pod uwagę znaczenie jakie w tym kontekście ma zapewnienie trwałego zarządzania dziedzictwem kulturalnym i godzenie interesów osób zwiedzających i społeczności lokalnej,

- organizacja projektów popierających więzi między dziedzictwem architektonicznym i nowymi strategiami rozwoju urbanistycznego,

- wspólna realizacja inicjatyw mających na celu promocję dialogu między kulturami Europy a kulturami innych części świata.

etapy uchwalania tekstu

Zmieniona propozycja decyzji Parlamentu Europejskiego i Rady

PROPOZYCJA PIERWOTNA	PROPOZYCJA ZMIENIONA
PARLAMENT EUROPEJSKI I RADA UNII EUROPEJSKIEJ, uwzględniając Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską, a w szczególności artykuł 128 tego Traktatu, mając na uwadze wniosek Komisji, mając na uwadze opinię Komitetu Regionów, stanowiąc zgodnie z procedurą, o której mowa w artykule 189 B Traktatu, biorąc pod uwagę, że w całej swojej historii Europa była i nadal pozostaje biegunem niezwykle bogatego i wielce różnorodnego rozwoju kultury oraz to, że istotną rolę w tworzeniu i promieniowaniu kultur europejskich odegrały skupiska miejskie; biorąc pod uwagę, że nadanie Wspólnocie Europejskiej mocą Traktatu WE (artykuł128) kompetencji w sprawach kultury wymaga oparcia na nowych podstawach prawnych wszelkich działań zachęcających prowadzonych przez Wspólnotę w dziedzinie kultury, zgodnie z celami i środkami przypisanymi Wspólnocie Traktatem; biorąc pod uwagę, że zgromadzeni w łonie Rady ministrowie odpowiedzialni za sprawy kultury przyjęli 13 czerwca 1985 roku uchwałę w sprawie corocznej organizacji „Europejskiego miasta kultury”, którego głównym celem jest „udostępnienie odbiorcom europejskim pewnych aspektów kulturowych danego miasta, regionu lub kraju”, której to imprezie Wspólnota Europejska udzieliła wsparcia finansowego; biorąc pod uwagę wniosek Parlamentu skierowany do Komisji o przedstawienie „specjalnego programu dotyczącego europejskiego miasta kultury” po roku 2000, w oparciu o artykuł 128 Traktatu WE, podczas dyskusji, jakie poprzedziły wydanie przez niego opinii z dnia 7 kwietnia 1995 roku w sprawie programu Kaleidoscope;	PARLAMENT EUROPEJSKI I RADA UNII EUROPEJSKIEJ, uwzględniając Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską, a w szczególności artykuł 128 tego Traktatu, mając na uwadze wniosek Komisji, mając na uwadze opinię Komitetu Regionów, stanowiąc zgodnie z procedurą, o której mowa w artykule 189 B Traktatu, biorąc pod uwagę, że w całej swojej historii Europa była i nadal pozostaje biegunem niezwykle bogatego i wielce różnorodnego rozwoju kultury oraz to, że istotną rolę w tworzeniu i promieniowaniu kultur europejskich odegrały skupiska miejskie; biorąc pod uwagę, że nadanie Wspólnocie Europejskiej mocą Traktatu WE (artykuł128) kompetencji w sprawach kultury wymaga oparcia na nowych podstawach prawnych wszelkich działań zachęcających prowadzonych przez Wspólnotę w dziedzinie kultury, zgodnie z celami i środkami przypisanymi Wspólnocie Traktatem; biorąc pod uwagę, że zgromadzeni w łonie Rady ministrowie odpowiedzialni za sprawy kultury przyjęli 13 czerwca 1985 roku uchwałę w sprawie corocznej organizacji „Europejskiego miasta kultury”, którego głównym celem jest „udostępnienie odbiorcom europejskim pewnych aspektów kulturowych danego miasta, regionu lub kraju”, której to imprezie Wspólnota Europejska udzieliła wsparcia finansowego; biorąc pod uwagę wniosek Parlamentu skierowany do Komisji o przedstawienie „specjalnego programu dotyczącego europejskiego miasta kultury” po roku 2000, w oparciu o artykuł 128 Traktatu WE, podczas dyskusji, jakie poprzedziły wydanie przez niego opinii z dnia 7 kwietnia 1995 roku w sprawie programu Kaleidoscope;
biorąc pod uwagę, że inicjatywa wspólnotowa na rzecz „Europejskiego miasta kultury” winna odpowiadać określonym celom i uruchamiać środki przewidziane Traktatem zgodnie z warunkami ustalonymi w artykule 128 Traktatu;	biorąc pod uwagę, że inicjatywa wspólnotowa na rzecz „Europejskiego miasta kultury” winna odpowiadać określonym celom i uruchamiać środki przewidziane Traktatem zgodnie z warunkami ustalonymi w artykule 128 Traktatu;
	biorąc pod uwagę, że przeprowadzona analiza wyników europejskich miast kultury wykazuje, że wpływ imprezy jest pozytywny w kategoriach oddźwięku w mediach, rozwoju kultury i turystyki, uświadomienia sobie przez mieszkańców znaczenia wyboru ich miasta;
	biorąc wszakże pod uwagę, że pozytywne skutki nie zawsze przekładają się na trwałe wyniki wykraczające poza okres realizacji projektu i że należy zwrócić uwagę władz publicznych wybranych miast na konieczność włączenia ich projektu kulturalnego w dynamiczne działanie średnioterminowe;
	biorąc pod uwagę podwójne znaczenie, jakie przybiera ta inicjatywa, dla wzmocnienia tożsamości lokalnej a zarazem dla integracji europejskiej;
	biorąc pod uwagę, że inicjatywa ta może mieć szczególne znaczenie dla miast średniej wielkości;
biorąc pod uwagę, że chcąc postępować zgodnie z opisanymi w artykule 128 zasadami działania należy co roku wyznaczać „Europejskie miasto kultury” mające realizować projekt kulturalny w oparciu o właściwy mu temat o zasięgu europejskim, ewentualnie wspólnie z innymi miastami europejskimi;	biorąc pod uwagę, że chcąc postępować zgodnie z opisanymi w artykule 128 zasadami działania należy co roku wyznaczać „Europejskie miasto kultury” mające realizować projekt kulturalny, który poprzez swój charakter stanowiłby skuteczne wsparcie dla twórczości kulturalnej, w oparciu o temat wyrastający z jego tożsamości, jego specyfiki, historii, przyszłości, mający oparcie w jego żywotnych siłach, w jego potencjale gospodarczym, społecznym i kulturalnym, ukierunkowany na dążenie do przyczynienia się do rozwoju kultury europejskiej w całej jej różnorodności;
	biorąc pod uwagę, że projekt może być opracowany wspólnie z innymi miastami europejskimi, która to formuła może mieć korzystne strony; że – ze względu na potrzebę spójności - zgłaszające swą kandydaturę miasto będzie odpowiadać za opracowanie programu przed władzami europejskimi i przed miastami partnerskimi;
biorąc pod uwagę, że jednocześnie należy zaprzestać organizowania europejskiego miesiąca kultury;	biorąc pod uwagę, że jednocześnie należy zaprzestać organizowania europejskiego miesiąca kultury;
biorąc pod uwagę, że dotychczas udział Wspólnoty w „Europejskim mieście kultury” i w „Europejskim miesiącu kultury” był przewidziany w ramach programu Kaleidoscope, a program ten ma się zakończyć w 1998 roku;	biorąc pod uwagę, że dotychczas udział Wspólnoty w „Europejskim mieście kultury” i w „Europejskim miesiącu kultury” był przewidziany w ramach programu Kaleidoscope, a program ten ma się zakończyć w 1998 roku;
biorąc pod uwagę decyzję Rady z dnia 30 czerwca 1997 roku w sprawie zlecenia Komisji, na mocy artykułu 152 Traktatu WE, przeprowadzenia badania wyprzedzająco w stosunku do propozycji dotyczących opracowania jednolitego programu w dziedzinie kultury do maja 1998 roku, do którego zostanie włączone – także odnośnie jego finansowania – działanie „Europejskie miasto kultury”,	biorąc pod uwagę decyzję Rady z dnia 30 czerwca 1997 roku w sprawie zlecenia Komisji, na mocy artykułu 152 Traktatu WE, przeprowadzenia badania wyprzedzająco w stosunku do propozycji dotyczących opracowania jednolitego programu w dziedzinie kultury do maja 1998 roku, do którego zostanie włączone – także odnośnie jego finansowania – działanie „Europejskie miasto kultury”,
PODEJMUJĄ NASTĘPUJĄCĄ DECYZJĘ:	PODEJMUJĄ NASTĘPUJĄCĄ DECYZJĘ:
Artykuł 1	Artykuł 1
Wspólnota podejmuje inicjatywę o nazwie „Europejskie miasto kultury”. Inicjatywa ta ma na celu ukazanie bogactwa, różnorodności i cech charakterystycznych wspólnych kulturom europejskim oraz przyczynienie się do lepszego wzajemnego poznania się obywateli Unii.	Wspólnota podejmuje inicjatywę o nazwie „Europejskie miasto kultury”. Inicjatywa ta ma na celu ukazanie bogactwa, różnorodności i cech charakterystycznych wspólnych kulturom europejskim oraz przyczynienie się do lepszego wzajemnego poznania się obywateli Unii.
Artykuł 2	Artykuł 2
Poczynając od roku 2002 wyznaczanie „Europejskiego miasta kultury” odbywać się będzie w następujący sposób: - trzy lata przed rozpoczęciem imprezy zainteresowane państwa członkowskie zgłaszają Komisji Europejskiej kandydaturę na dany rok wraz z dokumentacją miasta lub miast spełniających wymagane warunki, zgodnie z treścią artykułu 3, - Komisja zwołuje jury, którego zadaniem jest zaopiniowanie zgłoszonych kandydatur z uwzględnieniem celów i charakterystycznych cech aktualnego działania. Jury składa się z wybitnych, niezależnych osobistości w liczbie siedmiu, z czego dwie powołuje Parlament Europejski, dwie Rada, dwie Komisja i jedną Komitet Regionów. Jury przedkłada swą opinię Komisji,	Poczynając od roku 2002 wyznaczanie „Europejskiego miasta kultury” odbywać się będzie w następujący sposób: - trzy lata przed rozpoczęciem imprezy zainteresowane państwa członkowskie zgłaszają Komisji Europejskiej kandydaturę na dany rok wraz z dokumentacją miasta lub miast spełniających wymagane warunki, zgodnie z treścią artykułu 3, - Komisja zwołuje jury, którego zadaniem jest zaopiniowanie zgłoszonych kandydatur z uwzględnieniem celów i charakterystycznych cech aktualnego działania. Jury składa się z wybitnych, niezależnych osobistości w liczbie siedmiu, będących specjalistami w dziedzinie kultury i wywodzących się z kręgu kultury, z czego dwie powołuje Parlament Europejski, dwie Rada, dwie Komisja i jedną Komitet Regionów. Funkcji członka jury nie można łączyć z jakimkolwiek mandatem publicznym uzyskanym w drodze wyborów. Spośród swego grona jury wyznacza przewodniczącego. Jury przedkłada swą opinię Komisji,
- „Europejskie miasto kultury” na dany rok kwalifikowaną większością głosów wyznacza Rada na wniosek Komisji i po konsultacji z Parlamentem Europejskim.	- „Europejskie miasto kultury” na dany rok kwalifikowaną większością głosów wyznacza Rada na wniosek Komisji i po konsultacji z Parlamentem Europejskim
Artykuł 3	Artykuł 3
Dokumentacja ze zgłoszeniem kandydatury winna obejmować europejski projekt kulturalny zgodny ze specyficznym tematem o zasięgu europejskim, mający zasadniczo za podstawę współpracę kulturalną, zgodnie z celami i działaniami, o których mowa w artykule 128 Traktatu WE. Projekt ten będzie mógł być realizowany wspólnie z innymi miastami europejskimi.	Dokumentacja ze zgłoszeniem kandydatury winna obejmować europejski projekt kulturalny zgodny ze specyficznym tematem o zasięgu europejskim, mający zasadniczo za podstawę współpracę kulturalną, zgodnie z celami i działaniami, o których mowa w artykule 128 Traktatu WE. Projekt ten będzie mógł być realizowany wspólnie z innymi miastami europejskimi, których wybór należeć będzie do zgłaszanego miasta, przy czym – tak czy inaczej - będzie ono odpowiedzialne za projekt.
W dokumentacji należy w szczególności określić, w jaki sposób – w obrębie wybranego tematu – kandydujące miasto europejskie zamierza:	W dokumentacji należy w szczególności określić, w jaki sposób – w obrębie wybranego tematu – kandydujące miasto europejskie zamierza:
- ukazać wspólne Europejczykom prądy kulturalne, które zainspirowało lub w które wniosło znaczący wkład;	- ukazać wspólne Europejczykom prądy kulturalne, które zainspirowało lub w które wniosło znaczący wkład;
- promować imprezy i kreacje kulturalne przy współudziale twórców kultury z innych miast leżących w państwach członkowskich Unii i prowadzące do nawiązania trwałej współpracy kulturalnej,	- promować imprezy i kreacje kulturalne przy współudziale twórców kultury z innych miast leżących w państwach członkowskich Unii i prowadzące do nawiązania trwałej współpracy kulturalnej oraz sprzyjające ich mobilności w Unii Europejskiej, - wspierać i rozwijać twórczość jako zasadniczy element wszelkiej polityki kulturalnej, - zapewnić mobilizację i udział w projekcie szerokich warstw społeczeństw oraz zagwarantować rezonans społeczny działania i jego przedłużenie w czasie po zakończeniu roku organizacji imprez,
- zapewnić pobyt obywateli Unii i sprzyjać promieniowaniu zaplanowanych akcji za pomocą środków multimedialnych i poprzez podejście wielojęzykowe,	- promować pobyt obywateli Unii i sprzyjać jak najszerszemu upowszechnianiu zaplanowanych imprez poprzez zastosowanie wszelkich środków multimedialnych, zwłaszcza audiowizualnych, poprzez utworzenie strony internetowej i poprzez podejście wielojęzykowe, tak aby możliwie najszersze kręgi publiczności w mieście, w całej Unii i poza nią mogły uczestniczyć w programach kulturalnych i w ten sposób przyczyniać się do ciągłego tworzenia projektów współpracy kulturalnej,
- promować dialog między kulturami Europy i innymi kulturami świata.	- promować dialog między kulturami Europy i innymi kulturami świata i w tym duchu wskazywać na wartość otwarcia na drugiego człowieka i rozumienia go, a są to podstawowe wartości kultury, - zadbać o dziedzictwo historyczne i wzornictwo miejskie oraz o jakość życia w mieście, co nierozerwalnie łączy się z wymiarem kulturalnym miasta, a w szczególności uwypuklić relację miedzy użytkowaniem dziedzictwa i twórczością współczesną.
Artykuł 4	Artykuł 4
W niniejszej inicjatywie mogą uczestniczyć kraje należące do Europejskiego Obszaru Gospodarczego, stowarzyszone kraje Europy Środkowej i Wschodniej, Cypr oraz europejskie kraje trzecie, które ze Wspólnotą zawarły umowy o współpracy zawierające klauzulę kulturalną.	W niniejszej inicjatywie mogą uczestniczyć kraje należące do Europejskiego Obszaru Gospodarczego, stowarzyszone kraje Europy Środkowej i Wschodniej, Cypr oraz europejskie kraje trzecie, które ze Wspólnotą zawarły umowy o współpracy zawierające klauzulę kulturalną.
Artykuł 5	Artykuł 5
Za realizację niniejszej inicjatywy odpowiedzialna jest Komisja. Komisja opracowuje co roku raport oceniający wyniki uzyskane w roku poprzednim. Raport ten jest przedkładany Parlamentowi, Radzie i Komitetowi Regionów.	Za realizację niniejszej inicjatywy odpowiedzialna jest Komisja. Komisja opracowuje co roku raport oceniający wyniki uzyskane w roku poprzednim. Raport ten jest przedkładany Parlamentowi, Radzie i Komitetowi Regionów.
Artykuł 6	Artykuł 6
Niniejsza inicjatywa obejmująca szczegółowe wskazówki dotyczące procedury oraz terminy zgłaszania kandydatur zostanie ogłoszona w Dzienniku Urzędowym Wspólnot Europejskich, seria C.	Niniejsza inicjatywa obejmująca szczegółowe wskazówki dotyczące procedury oraz terminy zgłaszania kandydatur zostanie ogłoszona w Dzienniku Urzędowym Wspólnot Europejskich, seria C.
Artykuł 7	Artykuł 7
Niniejsza decyzja wchodzi w życie dnia ...	Niniejsza decyzja wchodzi w życie dnia ...

Opinia Komitetu Regionów

Opinia Komitetu Regionów w sprawie „Propozycji decyzji Parlamentu Europejskiego i Rady dotyczącej podjęcia inicjatywy wspólnotowej na rzecz imprezy „Europejskie miasto kultury” (98/C 180/12)

komitet regionów,

uwzględniając propozycję decyzji Parlamentu Europejskiego i Rady dotyczącej podjęcia inicjatywy wspólnotowej na rzecz imprezy „Europejskie miasto kultury”;

uwzględniając decyzję Rady z dnia 5 grudnia 1997 roku w sprawie konsultacji z Komitetem Regionów zgodnie z artykułem 128 i 198 C ustęp 1 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską;

uwzględniając decyzję Prezydium Komitetu z dnia 8 marca 1996 roku o wyznaczeniu do opracowania opinii komisji 7 „Europa obywateli, badania naukowe, kultura, młodzież i konsumenci”;

uwzględniając projekt opinii (CdR 448/97 rév.) przyjęty przez komisję 7 dnia 23 stycznia 1998 roku (sprawozdawca : M. Efstathiadis),

przyjął na 22 sesji plenarnej, która odbyła się 12 – 13 marca 1998 roku (na posiedzeniu w dniu 13 marca), następującą opinię.

1. Wstęp

1.1. W powszechnej opinii kultura stanowi idealny pomost pozwalający na pokonywanie podziałów istniejących w różnych społeczeństwach; jest niezastąpiona w ułatwianiu wzajemnego zrozumienia się narodów, a zatem także angażowania się ich w owocną współpracę.

1.2. Oparte na poszanowaniu tożsamości każdego narodu i grupy narodowej współdziałanie i wzajemne zrozumienie kultur przyczynią się do urzeczywistnienia konwergencji gospodarczej, do ustanowienia sprawiedliwości społecznej i do wypracowania wszelkich innych polityk w sektorach, w których Europa dokłada starań chcąc znaleźć obszar porozumienia.

1.3. Europejskie działanie w dziedzinie kultury może opierać się w szczególności na imprezie „Europejskie miasto kultury”. KR aprobuje propozycję Komisji polegającą na włączeniu jej w ramy europejskie i na podjęciu inicjatywy wspólnotowej na rzecz jej wsparcia.

2. Uwagi ogólne

2.1. Każde z miast zaszczyconych tytułem „Europejskiego miasta kultury” mogło na swój sposób i posiłkując się swoimi najlepszymi zasobami zademonstrować swoją koncepcję promowania twórczości artystycznej oraz swój sposób postrzegania różnorodności zjednoczonej Europy.

2.2. Dzięki doświadczeniu, jakie zdobyły miasta wybrane do pierwszego cyklu (1985-1999), można sformułować kilka przydatnych stwierdzeń.

2.3. Inicjatywa potwierdza międzynarodowy wymiar kultury, a jej skutkiem jest zwiększenie jej znaczenia jako zasadniczej i charakterystycznej składowej tożsamości europejskiej.

2.4. Wzmocnienie wartości i specyficznych, lokalnych cech kultury unaocznia wielokulturowy charakter Europy stanowiący czynnik ważny dla zacieśnienia spójności, dla zwalczania rasizmu i ksenofobii i dla promowania współpracy.

2.5. KR sugeruje, by w inicjatywie mogły uczestniczyć kraje Europejskiego Obszaru Gospodarczego, kraje kandydujące do członkostwa i Szwajcaria.

3. Uwagi szczegółowe

3.1. Procedura selekcji

3.1.1. Komisja proponuje powołanie dla celów selekcji jury składającego się z siedmiu członków, przy czym dwóch wyznaczałby Parlament Europejski, dwóch Rada, dwóch Komisja i ostatniego Komitet Regionów. Po rozpatrzeniu kandydatur przedstawiałoby ono raport Komisji, a Komisja zgłaszałaby oficjalny wniosek w sprawie nominacji. KR opowiada się za jury w takim składzie, bo oznacza to przyznanie aktywnej roli przedstawicielom społeczności lokalnych i regionalnych.

3.2. Kryteria selekcji

3.2.1. Aby przyjęte kryteria mogły gwarantować oryginalność, bogactwo i wiarygodność tego wydarzenia, należy uwzględnić konieczność utrzymania prestiżu Europejskich miast kultury, ich rzeczywistych możliwości, z zarazem podstawowe wymagania stawiane miastom kandydującym.

3.2.2. Wyjątek uczyniony dla roku 2000, kiedy to tytuł przyznano równocześnie dziewięciu miastom, może być potraktowany jako przypadek nadzwyczajny, uzasadniony obchodami tej przełomowej daty, ale w zwyczajnych okolicznościach to wspólnotowe programy dotyczące kultury powinny stwarzać niefortunnym kandydatom okazję do organizowania tematycznych akcji kulturalnych w kontekście europejskim.

3.2.3. Trzeba będzie również wyraźnie wskazać, że miasta nie będące stolicami państw mogą także stać się nosicielami kultury europejskiej, jak udało się to uczynić Salonikom, które w ten sposób stały się odnośnikiem dla kolejnych edycji.

3.2.4. Zważywszy na znaczenie, jakie odgrywa ta impreza, dla postępu idei współpracy europejskiej w dziedzinie ducha, gdzie Europa może się szczycić wyjątkowym dziedzictwem, godnym zazdrości stanem obecnym i obiecującą przyszłością, kultura postrzegana poprzez „Europejskie miasta kultury” stanowi nośnik pokojowego i owocnego dialogu między państwami europejskimi, ale także między nimi i całą resztą świata.

KR popiera więc z entuzjazmem propozycję Komisji, zgodnie z którą dokumentacja kandydatów powinna obejmować europejski projekt kulturalny opracowany wokół specyficznego tematu o zasięgu europejskim i oparty na współpracy w dziedzinie kultury.

3.2.5. Komisja proponuje, by kandydaci określali obowiązkowo sposób, w jaki zamierzają:

- ukazać wspólne Europejczykom prądy kulturalne, które dane miasto zainspirowało lub w które wniosło znaczący wkład;

- włączyć twórców kultury z innych miast UE;

- zapewnić pobyt obywateli Unii i sprzyjać promieniowaniu zaplanowanych akcji za pomocą środków multimedialnych i poprzez podejście wielojęzykowe;

- promować dialog między kulturami Europy i innymi kulturami świata.

KR wyraża zgodę na te zasady, przy czym sugeruje, by wyraźnie wpisać wśród kryteriów bezpośredni udział obywateli oraz rolę i znaczenie przyznawane kulturom mniejszościowym.

3.2.6. Komitet Regionów prosi, by – z zastrzeżeniem decyzji dotyczącej kontynuacji programu Kaleidoscope w roku 1999 i realizacji projektów pilotażowych dotyczących przygotowania ramowego programu kulturalnego – miastu Weimar, Europejskiemu miastu kultury w roku 1999, przyznano zwyczajowe subwencje wspólnotowe.

Komitet sugeruje, by dla kolejnych miast kultury wnosić w stosownym czasie o zaktualizowaną subwencję.

4. Wnioski

4.1. KR popiera zasadniczo inicjatywę Komisji mającą na celu przyjęcie inicjatywy wspólnotowej na rzecz dorocznej imprezy „Europejskie miasto kultury”.

4.2. KR pragnie zwrócić uwagę na regionalną i lokalną różnorodność kultury europejskiej i zachęca Komisję, by skonkretyzowała swój zamiar rychłego zgłoszenia propozycji jednolitego programu kulturalnego, który obejmowałby niniejszą inicjatywę.

Bruksela, 13 marca 1998 r.

Przewodniczący Komitetu Regionów

Manfred DAMMEYER

Uzasadnienie zmienionej decyzji

KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH

Bruksela, dnia 27.05.1998

Zmieniona propozycja decyzji Parlamentu Europejskiego i Rady dotyczącej działania wspólnotowego na rzecz imprezy „Europejskie miasto kultury” (zgłoszona przez Komisję zgodnie z artykułem 189 B paragraf 2 Traktatu)

Uzasadnienie

Europejskie miasto kultury

Zmieniona propozycja decyzji Parlamentu Europejskiego i Rady dotyczącej podjęcia działania wspólnotowego na rzecz imprezy „Europejskie miasto kultury”

1. 30 października 1997 roku Komisja złożyła propozycję decyzji Parlamentu Europejskiego i Rady dotyczącej podjęcia działania wspólnotowego na rzecz imprezy „Europejskie miasto kultury” (COM 97/549-97/0290 COD).

30 kwietnia 1998 roku Parlament Europejski podjął uchwałę stanowiącą (A4/0083/98), w której zatwierdził propozycję Komisji pod warunkiem uwzględnienia wniesionych przez niego poprawek.

Do niniejszej zmienionej propozycji wniesiono poprawki zaakceptowane przez Komisję podczas dyskusji prowadzonych z Parlamentem. Należy zauważyć, że w większości przypadków Komisja zaakceptowała te poprawki w nie zmienionym brzmieniu.

2. Zaakceptowane poprawki wnoszą do propozycji korekty redakcyjne albo dodają do niej nowe elementy.

3. Komisja nie mogła podzielić wszystkich lub części niewielkiej liczby poprawek dotyczących zwłaszcza czterech punktów (procedura wyznaczania miasta, udział niektórych europejskich krajów trzecich, zlikwidowanie Europejskiego miesiąca kultury i dotacja finansowa na inicjatywę), a to z następujących powodów:

· Procedura zaproponowana przez Komisję, choć włącza w pełni wszystkie instytucje wspólnotowe, jest na tyle elastyczna, że umożliwia w praktyce podjęcie decyzji w rozsądnym terminie. Zaś procedura opisana w artykule 189b jest tak żmudna, że z czysto praktycznego punktu widzenia nie jest operacyjna i mogłaby zaszkodzić właściwemu funkcjonowaniu programu. Ponadto, co potwierdził wydział prawny Parlamentu Europejskiego, propozycja Komisji jest pod względem prawnym poprawna skoro chodzi „nie o przepis o charakterze normatywnym lecz raczej o decyzję wykonawczą czy w sprawie zastosowania aktu normatywnego przyjętego na zasadzie współdecydowania”.

· W swej propozycji Komisja uwzględniła zobowiązania i umowy wiążące Unię jeśli chodzi o udział krajów trzecich korzystających z programów wspólnotowych. Umowy te przewidują, że – podobnie jak w przypadku innych programów wspólnotowych – inicjatywa ta jest otwarta dla krajów należących do Europejskiego Obszaru Gospodarczego, dla krajów stowarzyszonych Europy Środkowej i Wschodniej, dla Cypru oraz dla europejskich krajów trzecich, które zawarły ze Wspólnotą umowy o współpracy zawierające klauzulę kulturalną.

· Komisja zamierzała zlikwidować Europejski miesiąc kultury z jednej strony dlatego, żeby nie kontynuować inicjatywy, która z racji ograniczonego czasu trwania nigdy nie miała znaczącego wpływu, a przede wszystkim dlatego, że dostęp do inicjatywy „Miasto” otwarto dla krajów EOG i Europy Środkowej i Wschodniej.

· Dotacja finansowa dotycząca „Europejskiego miasta kultury” jest przewidziana w propozycji Komisji w sprawie przyjęcia „Ramowego programu kulturalnego”, którego ta inicjatywa stanowić będzie integralną część.

Porozumienie polityczne

Porozumienie polityczne Rady ds. Kultury i Sektora Audiowizualnego w sprawie wspólnego stanowiska

Miasto europejskie

1.2.201. Propozycja decyzji Parlamentu Europejskiego i Rady dotyczącej podjęcia inicjatywy wspólnotowej na rzecz imprezy „Europejskie miasto kultury”.

Propozycja Komisji: DzU C 362 z 28.11.1997 r., COM(97) 549 i Biul. 10-1997, punkt 1.2.246

Opinia Komitetu Regionów: DzU C 180 z 11.6.1998 r. i Biul. 3-1998, punkt 1.2.215

Opinia Parlamentu Europejskiego: DzU C 152 z 18.5.1998 r. i Biul. 4-1998, punkt 1.2.150

Przyjęcie przez Komisję zmienionej propozycji, 27 maja.

[COM(1998) 350]

Porozumienie polityczne Rady ds. Kultury i Sektora Audiowizualnego w sprawie wspólnego stanowiska, 28 maja.

Zgodnie z tym porozumieniem Rada przewiduje system rotacji po jednym mieście na każde państwo członkowskie w następującej kolejności: Irlandia, Grecja, Luksemburg, Zjednoczone Królestwo, Austria, Niemcy, Finlandia, Portugalia, Francja, Szwecja, Belgia, Hiszpania, Dania, Holandia i Włochy. Kolejność ta mogłaby być zmieniona za obopólną zgodą zainteresowanych krajów; poczynając od roku 2005 kandydatury mogłyby zgłaszać także europejskie kraje trzecie, co dawałoby maksymalnie dwie stolice kulturalne rocznie. Stanowiąc zgodnie z zaleceniem Komisji, Rada nadaje sobie uprawnienie podejmowania jednogłośnie decyzji na okres zaczynający się w 2005 roku, zarówno jeśli chodzi o miasta z Unii Europejskiej jak i o miasta w europejskich krajach trzecich. Organizowane imprezy winny ukazywać kulturę i dziedzictwo kulturowe danych miast oraz ich miejsce we „wspólnym dziedzictwie”. Rada przewiduje też, że jeśli na ten sam rok wybrane zostaną dwa miasta, ich programy powinny pozostawać w pewnym „związku”. Komisja zajmować się będzie koordynacją realizacji inicjatywy, a Rada przewiduje powstanie doradczego komitetu sterującego. Planowana dotacja finansowa wynosi około 1 mln ecu.

1.2.202. Wnioski Rady i przedstawicieli rządów państw członkowskich zgromadzonych w łonie Rady wybierającej „Europejskie miasta kultury” (lata 2001-2004).

Przyjęcie decyzji przez Rade: Rada i przedstawiciele rządów państw członkowskich zgromadzeni w łonie Rady
wyznaczają następujące „Europejskie miasta kultury”:
Rotterdam i Porto na rok 2001,
Brugia i Salamanka na rok 2002,
Graz na rok 2003,
Genua i Lille na rok 2004.
Zapraszają również miasta Rygę i Bazyleę do zorganizowania europejskiego miesiąca kultury w roku 2001
oraz miasto Sant Petersburg w roku 2003.

Strona-Polska